İş Kazası Sonrasında İşçi Hakları

İş kazası sonrasında işçi hakları nelerdir. SGK' başvuru nasıl yapılır.

KAMU İŞÇİSİ 02.01.2020, 11:58
İş Kazası Sonrasında İşçi Hakları

İş kazaları maalesef günümüzde ne kadar tedbir alınsa da hala yaşanmaya devam ediyor. 2012 yılında yasalaşan İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile önemli bir mesafe alınmış olsa da henüz uygulamada epeyce eksiklikler bulunmaktadır. Yazımızda iş kazasına maruz kalan bir işçinin nelere dikkat etmesi gerektiğini ve hangi haklara sahip olduğunu açıklayacağım.

İş kazası olduğunda imkân varsa ilk müdahale sağlık personeli tarafından işyerinde yapılmalıdır. Yoksa en yakın sağlık kuruluşuna vakit kaybetmeden işveren tarafından götürülmelidir. Sağlık yardımlarından faydalanabilmek için son bir yıl içinde 30 gün prim şartı iş kazası geçirenler için geçerli değildir. İlk kez çalışmaya başlamış olsa, ilk gün kaza geçirmiş olsa dahi herhangi bir prim gün sayısı şartı olmaksızın tedavileri giderleri SGK tarafından karşılanır. Bu durum kamu veya özel ayrımı olmaksızın tüm hastaneler için geçerlidir. Ayrıca iş kazası nedeniyle yapılan tedavilerde muayene, ilaç ve tıbbi malzeme katılım payı alınmaz.

Hastalık halinde ilk iki gün için ödeme yapılmazken, iş kazası nedeniyle rapor süresinin tamamı için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Bu tutar günlük ücret üzerinden hesaplanır ve yatarak tedavilerde yarısı, ayaktan tedavilerde 2/3ü kadardır. Tedavisi sonucunda %10 veya üzerinde sürekli iş göremezlik durumu söz konusu olursa bu kez kendisine gelir bağlanır. Eğer işçi sürekli başkasının bakımına muhtaç durumdaysa ücretinin %100 ü gelir olarak bağlanır. Tam iş göremezlik durumunda %70 oranında diğer durumlardaysa iş göremezlik derecesi dikkate alınarak belirlenen oran üzerinden gelir bağlanır. Bu gelir çalışmasına engel değildir. Çalışsa bile kesilmez. Yeniden çalışıp emeklilik şartlarını sağladığında emekli aylığı bağlanabilir.

İş kazası nedeniyle vefat eden kişinin hak sahiplerine cenaze yardımı yapılır, herhangi bir prim gün, hizmet yılı ve yaş şartı olmaksızın ölüm geliri bağlanır. Bunun yanında 5 yıl sigortalılık 900 gün prim şartları varsa ölüm geliri ile birlikte ölüm aylığı da almaya hak kazanır. Ölüm geliri almakta olan kız çocuğunun evlenmesi halinde 24 aylık maaş tutarı kadar çeyiz yardımı yapılır.

İş kazası geçiren kişinin işvereni iş kazasını bildirmezse bizzat kazazede SGK ya başvurarak inceleme isteyebilir. SGK tarafından bir tespit yapılamazsa iş kazası tespit davası açabilir. İş kazası tespit davası için herhangi bir zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Borçlar Kanunun da düzenlenen 10 yıllık genel zamanaşımına da tabi değildir. 15-20 yıl geçmiş olsa bile dava açılabilir. İş kazalarında işçi ve işverenin kazanın meydana gelmesinde kusurlu davranışları çok önemlidir. Bu davranışlar neticesinde taraflara kusur oranı verilmektedir. İnceleme yapanlar kusur oranlarını kanaatlerine göre belirlemektedirler. Kusur oranları çoğu zaman tarafların itirazına yol açmaktadır. Bununla birlikte iş göremezlik oranı %10 ve üzerinde ise gelir bağlandığı için bu oranların tespit edildiği sağlık kurulu raporlarına da yüksek sağlık kurulunda itiraz edilebiliyor. Sonuç alınamazsa bu kez iş mahkemesinde dava açılıp adli tıptan inceleme talep edilebilmektedir.

Ayrıca işverenine maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. Hem iş kazası tespit davası hem de tazminat davaları için arabulucu zorunluluğu yoktur. Maddi tazminat davasında talep edilecek miktar iş göremezlik derecesine, kusur oranlarına, mesleğine, maaşına ve yaşına göre değişmektedir. Ortalama ömür olarak 72 yaş dikkate alınarak hesap yapılmaktadır.  Manevi tazminatta ise kazanın meydana geliş şekli, yaş ve kusur oranları en belirleyici etkenlerdir. İş kazalarının yaşanmadığı veya en aza indirildiği bir çalışma sistemine kavuşmak dileğiyle herkese kazasız belasız sağlıklı bir ömür diliyorum.

Makale: Mustafa YILMAZ

Yorumlar (1)
Meryem kaya 3 hafta önce
Benim esimde is kazasi gecirdi iki yildir calisamiyor. is veren hic. Bir sekilde kanuni sorumluluklarini yerine getirmedi. Biz bu durumda issizlik odenegin den faydalana bilirmiyiz

Gelişmelerden Haberdar Olun

@